تبلیغات
وکالت - لایحه مجازات های اجتماعی جایگزین زندان

لایحه مجازات های اجتماعی جایگزین زندان

چهارشنبه 28 اسفند 1387  12:21 ب.ظ

مقدمه توجیهی: با عنایت به ناكارآمدی زندان ـ به ویژه حبس‌های كوتاه‌ مدت ـ در زمینه‌ی بازدارندگی و اصلاح و درمان بزهكاران به لحاظ طرد و كنار گذاشتن مجرم از اجتماع و آشنا ساختن وی با فرهنگ زندان و با توجه به مشكلات ناشی از افزایش جمعیت كیفری در زندان‌ها از قبیل كمبود امكانات بهداشتی و غذایی, رواج مواد مخدر, شیوع بیماری‌های عفونی و ایدز, خشونت و ارتشاء و در راستای سیاست‌های دوره‌ی توسعه‌ی قضایی مبنی بر حبس‌زدایی و بازاندیشی و بازنگری در سیاست جنایی تقنینی مبنی بر توسل بی‌رویه و افراطی به مجازات حبس و با لحاظ جایگاه حبس در نظام حقوقی اسلام و به منظور رفع مشكلات یادشده و در اجرای بند (٢) اصل ١٥٨ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ لایحه‌ی زیر جهت طی تشریفات قانونی تقدیم می‌شود:

 5487فصل اول ـ مواد عمومی:

 5487ماده‌ی ١ ـ مجازات‌های اجتماعی جایگزین زندان كه شامل دوره‌ی مراقبت, خدمات عمومی, جزای نقدی روزانه و محرومیت موقت از حقوق اجتماعی می‌باشد, با مشاركت مردم و نهادهای مدنی به شرح مواد این قانون, اعمال می‌گردد. تبصره ـ مجازات‌های یادشده, با ملاحظه نوع و خصوصیات جرم ارتكابی, شخصیت و پیشینه‌ی كیفری مجرم, دفعات ارتكاب جرم, وضعیت بزه‌دیده, آثار ناشی از ارتكاب جرم و سایر اوضاع و احوال و جهات مخففه تعیین می‌شود.

 5487ماده‌ی ٢ ـ در كلیه‌ی مجازات‌های مقرر قانونی, توام بودن مجازات‌ها با حبس, تاثیری در اجرای مجازات‌های اجتماعی جایگزین زندان, مانع از اعمال همزمان سایر مجازات‌های مقرر قانونی نمی‌باشد.

 5487ماده‌ی ٣ ـ در جرم‌های عمدی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها تا شش ماه حبس است, تعیین مجازات اجتماعی جایگزین برای حبس الزامی است؛ مگر در موارد زیر كه تعیین آن در اختیار دادگاه می‌باشد: الف ـ وجود پیشینه محكومیت قطعی بیش از یك فقره به ارتكاب جرم‌های عمدی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها تا شش ماه حبس یا جزای نقدی یا شلاق تعزیری است, به شرط آنكه از پایان اجرای محكومیت اخیر بیش از دو سال نگذشته باشد. ب ـ وجود پیشینه محكومیت قطعی به ارتكاب جرم‌های عمدی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها بیش از شش ماه حبس یا حد یا قصاص یا بیش از یك پنجم دیه كامل است, به شرط آنكه از پایان اجرای محكومیت اخیر بیش از سه سال نگذشته باشد.

 5487ماده ٤ ـ در جرم‌های عمدی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها بیش از شش ماه تا دو سال حبس است, دادگاه می‌تواند حكم به مجازات اجتماعی جایگزین برای حبس بدهد, مگر در موارد زیر كه تعیین این نوع مجازات‌ها امكان‌پذیر نمی‌باشد: الف ـ وجود پیشینه محكومیت قطعی بیش از یك فقره به ارتكاب جرم‌های عمدی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها تا شش ماه حبس یا جزای نقدی یا شلاق تعزیری است, به شرط آنكه از پایان اجرای محكومیت اخیر بیش از دو سال نگذشته باشد؛ ب ـ وجود پیشینه محكومیت قطعی به ارتكاب جرم‌های عمدی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها بیش از شش ماه حبس یا حد یا قصاص یا بیش از یك پنجم دیه كامل است, به شرط آنكه از پایان اجرای محكومیت اخیر بیش از سه سال نگذشته باشد؛ پ ـ ارتكاب جرم‌های عمدی متعدد در صورتی كه مجازات قانونی یكی از آن‌ها بیش از دو سال حبس باشد.

 5487ماده ٥ ـ چنانچه محكوم‌علیه در مدت اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان, به اتهام جرم جدید بازداشت یا محكوم به حبس شود, باقیمانده مجازات اجتماعی پس از اتمام دوره بازداشت یا حبس اجراء خواهد شد.

ماده ٦ ـ در جرم‌های غیرعمدی, تعیین مجازات‌های اجتماعی جایگزین زندان الزامی است, مگر در مواردی كه حداكثر مجازات قانونی جرم بیش از دو سال حبس باشد كه در این صورت, تعیین مجازات‌های اجتماعی جایگزین حبس برای دادگاه اختیاری است.

 5487ماده ٧ ـ در جرم‌های عمدی و غیرعمدی كه حداقل مجازات قانونی آن‌ها كمتر از نود و یك روز حبس است, دادگاه می‌تواند حكم به حبس كمتر از نود و یك روز بدهد. در این موارد, دادگاه به مجازات اجتماعی جایگزین برای حبس حكم می‌دهد.

 5487ماده ٨ ـ در مواردی كه قانونگذار نوع و میزان تعزیر را معین نكرده و نیز در صورتی كه مجازات قانونی جرمی تنها شلاق تعزیری است, دادگاه می‌تواند حكم به مجازات اجتماعی جایگزین زندان صادر كند.

 5487ماده ٩ـ در جرایمی كه مجازات قانونی آن‌ها بیش از دو سال حبس می‌باشد, در صورت تخفیف مجازات به كمتر از دو سال, استفاده از مجازات‌های جایگزین حبس امكان‌پذیر نخواهد بود.

ماده ١٠ ـ دادگاه نمی‌تواند به بیش از یك مجازات اجتماعی جایگزین حبس موضوع این قانون حكم دهد, مگر در مواردی كه در این قانون تصریح شده است.

 5487ماده١١ـ در جرم‌های عمدی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها تا شش ماه حبس و نیز در جرم‌های غیرعمدی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها تا دو سال حبس است و جرایم مذكور واجد جنبه‌ی عمومی نیز می‌باشد, در صورتی كه متهم یا محكوم‌علیه خسارت‌های وارده به بزه‌دیده را جبران كرده یا موجبات گذشت بزه‌دیده ـ اعم از شخص حقیقی و حقوقی ـ را فراهم نماید, این امر موجب تخفیف مجازات اجتماعی جایگزین زندان از سوی قاضی صادركننده حكم خواهد بود.

ماده ١٢ـ به منظور اجرای مجازات‌های موضوع این قانون و پیگیری و نظارت بر آن‌ها, حسب نیاز شعبه یا شعباتی از اجرای احكام كیفری تحت عنوان «اجرای احكام مجازات‌های جایگزین زندان» این امر را بر عهده خواهند داشت. تبصره ـ قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان می‌تواند حسب مورد پیشنهاد تشدید یا تبدیل یا تخفیف مجازات‌های مزبور را وفق مقررات این قانون, به قاضی صادركننده رای بدهد.

ماده ١٣ـ قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان, به تعداد كافی مددكار اجتماعی و مامور مراقبتی در اختیار خواهد داشت.

 5487فصل دوم ـ دوره مراقبت:

 5487ماده ١٤ ـ دوره مراقبت دوره‌ای است كه طی آن دادگاه فرد را با رعایت شرایط یادشده در ماده (١) این قانون, حداكثر سه سال به اجرای یك یا چند مورد از دستورات زیر محكوم می‌نماید: ١ـ اقامت در محل معین؛ ٢ـ منع اقامت یا تردد در محل یا محل‌های معین؛ ٣ـ حرفه‌آموزی یا گذراندن دوره‌های آموزشی و مهارتی؛ ٤ـ ارایه خدمات به بزه‌دیده در جهت رفع یا كاهش آثار زیان‌بار مادی یا معنوی ناشی از جرم یا رضایت بزه‌دیده ٥ـ معرفی نوبه‌ای خود به شخص یا مقام یا مراكز و یا نهادهایی كه دادگاه تعیین می‌كند؛ ٦ـ خودداری از تجاهر به ارتكاب محرمات و ترك واجبات؛ ٧ ـ ترك معاشرت با اشخاصی كه دادگاه معاشرت با آن‌ها را برای محكوم‌علیه مضر تشخیص می‌دهد یا منع اشتغال به كارهای معینی كه زمینه‌ی ارتكاب جرم را فراهم می‌كنند؛ ٨ ـ الزام به فراگیری آداب معاشرت خانوادگی و اجتماعی و پایبندی به آن؛ ٩ ـ اقدام به درمان اختلال‌های روانی ـ رفتاری و جسمانی خود. تبصره ـ دادگاه می‌تواند با توجه به ملاحظات شغلی و وضعیت محل سكونت, فرد را از پانزده روز تا حداكثر شش ماه در روزها یا ساعت‌های مشخص به حبس در منزل محكوم كند. مدت حبس مزبور در هر صورت نباید از دو شبانه‌روز یا چهل و هشت ساعت در هفته تجاوز كند.

 5487ماده ١٥ ـ چنانچه محكوم‌علیه از اجرای دستورهای تعیین‌شده‌ی دادگاه خودداری نماید, برای بار نخست با تصمیم قاضی اجرای مجازات‌‌های اجتماعی جایگزین زندان, حداكثر تا شش ماه بر دوره مراقبت او افزوده خواهد شد و در صورت تكرار, بنا به پیشنهاد قاضی مزبور و تصمیم دادگاه صادركننده حكم اولیه با رعایت تناسب جرم ارتكابی و مجازات مقرر قانونی محكوم خواهد شد. در صورت تبدیل حكم به حبس, مدت حبس مورد اشاره در هر حال از حداكثر مجازات حبس مقرر قانونی برای آن جرم, و نیز از مدت باقی‌مانده دوره مراقبت بیشتر نخواهد بود. تبصره ١ـ در صورتی كه امكان اجرای دستور یا دستورهای دادگاه به هر دلیل وجود نداشته باشد, دستورات صادره باید پس از رفع مانع اجرا گردد. تبصره ٢ـ در صورتی كه رعایت دستورهای تعیین‌شده حاكی از اصلاح در رفتار محكوم‌علیه باشد, قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان می‌تواند تنها برای یك بار باقی‌مانده دوره مراقبت را حداكثر تا نصف آن كاهش داده یا صرفاً از برخی دستورهای تعیین‌شده صرف‌نظر كند.

ماده ١٦ ـ دادگاه ضمن صدور حكم به دوره مراقبت, آثار پیروی نكردن از دستور یا دستورهای دادگاه را به صراحت در دادنامه قید و به محكوم‌علیه تفهیم می‌كند.

ماده ١٧ ـ قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان با توجه به نوع جرم ارتكابی, شخصیت محكوم‌علیه و دستورهایی كه دادگاه تعیین كرده, ضمن صدور برگ اجرائیه, چگونگی مراقبت و نظارت مددكار اجتماعی بر محكوم‌علیه را مشخص خواهد كرد. تبصره ١ـ محكوم‌علیه باید قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان را از تغییر شغل, محل اقامت و نیز جابه‌جایی خود برای فراهم نمودن امكان مراقبت آگاه نماید. تبصره ٢ـ ضوابط مربوط به چگونگی مراقبت و نظارت مددكار اجتماعی بر محكوم‌علیه تابع دستورالعملی است كه مطابق این قانون و سایر قوانین مربوط بنا به پیشنهاد ریاست قوه قضاییه به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

ماده ١٨ ـ هرگاه محكوم‌علیه دستورات دادگاه را در ضمن دوره مراقبت رعایت نماید, آثار محكومیت كیفری وی خود به خود زایل و از سجل كیفری وی محو می‌شود؛ مگر در خصوص محكومیتی كه مشمول ماده (١٥) این قانون باشند.

 5487فصل سوم ـ خدمات عمومی:

 5487ماده ١٩ـ خدمات عمومی موضوع این قانون, خدمات است كه محكوم‌علیه بدون دریافت دستمزد به حكم دادگاه به نفع جامعه انجام می‌دهد. دادگاه با توجه به نوع جرم, سن, جنس, توانایی جسمانی, روانی و شغل و مهارت وی, به انجام خدمات عمومی حكم می‌دهد. تبصره ١ـ رضایت محكوم‌علیه به انجام خدمات عمومی و نوع خدمت ضروری است. تبصره ٢ـ حكم به انجام خدمات عمومی در مورد اشخاص زیر ١٥ سال ممنوع می‌باشد.

 5487ماده ٢٠ـ ساعت‌ها و مدت خدمات عمومی به شرح زیر خواهد بود: الف ـ در جرم‌هایی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها تا شش ماه حبس یا شلاق تعزیری است, از ٩٠ تا ١٨٠ ساعت و در جرم‌هایی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها بیش از شش ماه تا دو سال حبس است, از ١٨٠ تا ٧٢٠ ساعت خواهد بود. ب ـ مدت انجام خدمات عمومی حداكثر دو سال است. تبصره ـ چگونگی انجام خدمات عمومی نباید به گونه‌ای باشد كه مانع كسب و كار محكوم‌علیه باشد. در هر حال, ساعت‌های خدمات عمومی برای افراد غیرشاغل بیش از هشت ساعت كار روزانه و برای افراد شاغل مجموع ساعت‌های كاری آنان و ساعت‌های خدمات عمومی بیش از دوازده ساعت كار روزانه نخواهد بود.

ماده ٢١ ـ پس از صدور حكم مبنی بر انجام خدمات عمومی, پرونده محكوم‌علیه برای قاضی اجرای مجازات‌های جایگزین زندان فرستاده می‌شود تا با رعایت مفاد این قانون و حكم صادره, محل و چگونگی انجام كار را در برگه اجرائیه مشخص كند. تبصره ١ ـ محكوم‌علیه باید قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان را از تغییر شغل, محل اقامت و نیز جابه‌جایی خود برای فراهم نمودن امكان مراقبت آگاه نماید. تبصره ٢ـ اجرای خدمات عمومی باید به گونه‌ای باشد كه قوانین و مقررات مربوط در خصوص شرایط كار زنان و نوجوانان, محافظت فنی و بهداشت كار و ضوابط كارهای سخت و زیان‌آور رعایت شود.

 5487ماده ٢٢ ـ قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان می‌تواند بنا به وضع جسمانی و نیاز به خدمات پزشكی یا معذوریت‌های خانوادگی و مانند آن‌ها, انجام خدمات عمومی را به طور موقت و حداكثر تا سه ماه در طول دوره تعلیق كرده یا تبدیل آن را به مجازات اجتماعی جایگزین زندان دیگر به دادگاه صادركننده حكم پیشنهاد كند.

ماده ٢٣ ـ هرگاه محكوم‌علیه بدون عذر موجه از انجام خدمات عمومی یا از شرایط مقرر برای انجام آن كار خودداری كند, برای بار نخست حداكثر تا نود ساعت به ساعت‌های انجام خدمات عمومی وی افزوده خواهد شد و در صورت تكرار, بنا به پیشنهاد قاضی اجرای مجازات‌های اجتماعی جایگزین زندان و تصمیم دادگاه صادركننده حكم اولیه با رعایت تناسب جرم ارتكابی و مجازات مقرر قانونی و مدت دوره خدمات‌طی‌شده, به جای خدمات عمومی تعیین‌شده به مجازات مقرر قانونی محكوم خواهد شد. در صورت تبدیل حكم به حبس, مدت حبس مورد اشاره در هر حال از حداكثر مجازات حبس مقرر قانونی برای آن جرم, و نیز از مدت باقی‌مانده دوره خدمات عمومی بیشتر نخواهد بود.

 5487ماده ٢٤ـ انواع خدمات عمومی, فهرست دستگاه‌های اجرایی و نهادها, موسسات عمومی غیردولتی پذیرنده محكومان به انجام خدمات عمومی, چگونگی همكاری آنان با قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین, كیفیت خدمات عمومی, چگونگی نظارت بر آن, مطابق آیین‌نامه‌ای است كه بنا به پیشنهاد رئیس قوه قضاییه به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

فصل چهارم ـ جزای نقدی روزانه

 5487ماده ٢٥ ـ دادگاه با توجه به درآمد محكوم و در نظر گرفتن هزینه‌های زندگی وی و نیز شدت جرم ارتكابی, به ترتیب زیر حكم به پرداخت جزای نقدی روزانه صادر می‌كند: الف ـ شمار روزهای پرداخت جزای نقدی در جرم‌هایی كه مجازات قانونی آن‌ها شلاق تعزیری یا حداكثر شش ماه حبس است, از ده تا صد و هشتاد روز و در جرم‌هایی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها بیش از شش ماه تا دو سال حبس است, از صدو و هشتاد تا سیصد و شصت روز است, كه متناسب با مجازات مقرر قانونی تعیین خواهد شد. ب ـ حداكثر میزان جزای نقدی روزانه در حكم دادگاه, محكوم‌علیه باید در پایان هر ماه حداكثر ظرف ده روز آن را بپردازد. هرگاه محكوم‌علیه, در مهلت مقرر بدون عذر موجه آن را پرداخت نكرد, بنا به پیشنهاد قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان و تصمیم دادگاه صادركننده حكم اولیه, به ازای روزهای باقی‌مانده حبس می‌شود. دادگاه ضمن صدور حكم این ترتیب را به صراحت ذكر و به محكوم‌علیه تفهیم می‌نماید.

 5487ماده ٢٧ ـ در صورتی كه پرداخت نكردن جزای نقدی روزانه در مهلت مقرر ناشی از عذر موجهی باشد, قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان مهلت دیگری برای پرداخت می‌دهد یا تبدیل آن را به مجازات اجتماعی جایگزین دیگر به دادگاه صادركننده حكم پیشنهاد می‌كند.

فصل پنجم ـ محرومیت از حقوق اجتماعی

 5487ماده ٢٨ ـ دادگاه می‌تواند با رعایت شرایط یاد شده در ماده (١) این قانون, محكوم‌علیه را برای مدت معین به شرح زیر از یكی از حقوق اجتماعی محروم كند: ١ـ انفصال از مشاغل دولتی و موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی تا شش ماه؛ ٢ـ منع از اشتغال به شغل یا كسب یا حرفه معین مربوط تا یك سال؛ ٣ـ محرومیت از دریافت جواز یا پروانه فعالیت و عناوین مشابه آن تا پنج سال؛ ٤ـ محرومیت از عضویت در هیات موسس و هیات مدیره شركت‌های تجاری و همچنین از مدیریت عامل آن‌ها تا سه سال؛ ٥ـ محرومیت از معامله با دستگاه‌های دولتی و نهاد و موسسات عمومی غیردولتی یا شركت در مزایده و مناقصه دولتی تا پنج سال؛ ٦ـ قطع همه یا بخشی از سهمیه‌های دولتی تا یك سال؛ ٧ـ محرومیت از حق انتخاب شدن در انتخابات ریاست جمهوری, مجالس شورای اسلامی و خبرگان و همچنین عضویت در كلیه انجمن‌ها, شوراها و جمعیت‌هایی كه اعضای آن به موجب قانون انتخاب می‌شوند تا پنج سال؛ ٨ـ محرومیت از رانندگی تا سه سال؛ ٩ـ مسدود كردن حساب‌های معین یا محرومیت از افتتاح حساب جاری و یا محرومیت از دریافت تسهیلات و اعتبارات بانك‌ها و سایر موسسه‌های مالی تا سه سال؛ ١٠ـ محرومیت از حمل سلاح یا استفاده از پروانه شكار و توقیف پروانه و در صورت لزوم ضبط سلاح تا دو سال؛ ١١ـ اخراج اتباع بیگانه از كشور و منع ورود آنان به ایران تا پنج سال؛ ١٢ـ منع خروج اتباع ایرانی از كشور تا شش ماه. تبصره ١ـ دادگاه ضمن صدور حكم دلایل سنخیت و تناسب میان جرم ارتكابی و محرومیت مورد حكم را در دادنامه بیان می‌كند. تبصره ٢ـ دادگاه می‌تواند با توجه به جرم ارتكابی, شخصیت مرتكب و اوضاع و احوالی كه جرم در آن واقع شده و برای جلوگیری از ارتكاب دوباره جرم, یكی از محرومیت‌های موضوع این ماده را به سایر مجازات‌های اجتماعی بیفزاید.

 5487ماده ٢٩ـ در صورت تخلف محكوم‌علیه از اجرای حكم محرومیت اجتماعی, برای بار نخست با تصمیم قاضی اجرای مجازات اجتماعی جایگزین زندان, تا یك دوم حداكثر مدت مقرر برای آن محرومیت بر مدت آن افزوده خواهد شد. در صورت تكرار, چنانچه قاضی مزبور تعیین سایر مجازات‌های اجتماعی جایگزین زندان را مناسب نداند, بنا به پیشنهاد وی و تصمیم دادگاه صادركننده حكم اولیه با رعایت تناسب جرم ارتكابی و مجازات مقرر قانونی و مدت دوره محرومیت طی‌شده, به جای محرومیت تعیین‌شده, حسب مورد به مجازات مقرر قانونی محكوم خواهد شد.

فصل ششم ـ مواد متفرقه

 5487ماده ٣٠ ـ مجازات‌های مربوط به جرایم امنیتی و همچنین مجازات‌های مذكور در قانون مجازات‌های جرایم نیروهای مسلح از شمول این قانون مستثنا می‌باشد و مجازات‌های جایگزین زندان حبس و سایر مقررات مربوط به نحوی خواهد بود كه در قوانین مربوط ذكر سده است.

ماده ٣١ ـ ملاك تجدیدنظر خواهی از حكم محكومیت به مجازات‌های اجتماعی جایگزین زندان, مجازات قانونی آن جرم است.

 5487ماده ٣٢ ـ احكام قطعی صادره پیش از لازم‌الاجرا شدن این قانون, از شمول آن خارج می‌باشند.

 5487

منبع:http://jormshenasi.blogfa.com/87081.aspx


نوشته شده توسط: قاسم قدیانلو | آخرین ویرایش:- | نظرات() 

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر